Jak pomagamy?
Diagnostyka dla dzieci i młodzieży
ADHD
Ustrukturyzowany wywiad diagnostyczny w kierunku ADHD u dzieci i młodzieży
DIVA Young jest standaryzowanym, ustrukturyzowanym wywiadem diagnostycznym służącym do oceny objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dzieci i młodzieży.
Narzędzie przeznaczone jest dla osób w wieku od 5 do 17 lat. W praktyce diagnostycznej naszej poradni badanie DIVA Young wykonywane jest przede wszystkim u młodzieży w wieku 12–17 lat.
W przypadku młodszych dzieci rekomendujemy przeprowadzenie diagnozy z
wykorzystaniem testu Conners 3, który jest również dostępny w naszej poradni i lepiej dostosowany do potrzeb tej grupy wiekowej.
DIVA Young może stanowić samodzielny element diagnozy ADHD lub uzupełnienie innych narzędzi diagnostycznych.
Przebieg badania w Poradni Medir
Badanie odbywa się w ramach jednego spotkania trwającego około 2 godzi
zegarowych.
W przypadku dzieci młodszych (poniżej 14. r. ż.) w spotkaniu uczestniczy rodzic lub opiekun prawny.
W przypadku młodzieży (14–17 lat) część spotkania odbywa się wspólnie z rodzicem, a część wyłącznie z osobą badaną.
Badanie przeprowadzane jest przez diagnostów posiadających kwalifikacje do
stosowania narzędzi diagnostycznych w kierunku ADHD.
Omówienie wyników (30 minut)
Po opracowaniu i analizie wyników odbywa się spotkanie, podczas którego przekazywane są wnioski z badania oraz opinia psychologiczna. Jest to również czas na zadanie pytań i wyjaśnienie wątpliwości.
Konsultacja wstępna (1 godzina zegarowa)
Spotkanie z psychologiem, podczas którego przeprowadzany jest wywiad dotyczący funkcjonowania osoby badanej oraz zgłaszanych trudności. Konsultacja pozwala określić zasadność i zakres badania.
Wypełnienie kwestionariusza (do 2 godzin zegarowych)
Osoba badana otrzymuje instrukcję i wypełnia test MMPI-2 w formie komputerowej w obecności psychologa.
Standaryzowany kwestionariusz diagnostyczny w kierunku ADHD
Conners 3 jest standaryzowanym narzędziem psychologicznym przeznaczonym do oceny funkcjonowania dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 18 lat. Wykorzystywany jest przede wszystkim w diagnostyce ADHD, a także w ocenie trudności związanych z impulsywnością, nadpobudliwością, regulacją emocji oraz funkcjonowaniem społecznym i szkolnym.
W praktyce diagnostycznej naszej poradni badanie Conners 3 wykonywane jest przede wszystkim u dzieci do 11. roku życia. W przypadku młodzieży od 12. roku życia rekomendujemy przeprowadzenie wywiadu DIVA Young, który jest również dostępny w naszej poradni i lepiej dostosowany do specyfiki tej grupy wiekowej.
Badanie umożliwia ocenę nasilenia objawów oraz ich wpływu na codzienne funkcjonowanie dziecka w środowisku domowym, szkolnym i rówieśniczym.
Na czym polega badanie?
Diagnostyka z wykorzystaniem Conners 3 opiera się na analizie kwestionariuszy wypełnianych przez:
- rodzica,
- nauczyciela,
- a w przypadku starszych dzieci – również przez samo dziecko.
Pozwala to uzyskać wieloaspektowy obraz zachowania w różnych środowiskach.
Wyniki testu dostarczają informacji o nasileniu objawów ADHD oraz o możliwych trudnościach współwystępujących, takich jak problemy emocjonalne, trudności w relacjach czy zaburzenia zachowania.
Procedura badania w Poradni Medir
Badanie obejmuje jedno spotkanie trwające 1 godzinę zegarową.
Po analizie wyników wydawana jest opinia specjalistyczna.
Test przeprowadzany jest przez psychologa posiadającego kwalifikacje i doświadczenie w diagnozie dzieci i młodzieży.
Spektrum autyzmu
Standaryzowane badanie obserwacyjne w kierunku spektrum autyzmu (ASD)
ADOS-2 jest standaryzowanym narzędziem obserwacyjnym wykorzystywanym w diagnostyce spektrum autyzmu (ASD) u dzieci i młodzieży, które osiągnęły zdolność chodzenia.
Badanie polega na obserwacji dziecka podczas swobodnej aktywności oraz wykonywania zadań określonych w protokole diagnostycznym. W zależności od wieku i poziomu rozwoju dziecka zadania mają formę zabawy, rozmowy lub ustrukturyzowanych ćwiczeń. Celem badania jest ocena sposobu komunikowania się, nawiązywania relacji, reagowania społecznego oraz elastyczności zachowania.
Badanie trwa około 60 minut i odbywa się w ramach jednego spotkania.
W przypadku najmłodszych dzieci (ok. do 3–4 roku życia) podczas badania obecny jest rodzic lub opiekun, który w razie potrzeby może zostać poproszony o włączenie się w aktywność.
W przypadku starszych dzieci i młodzieży badanie najczęściej przeprowadzane jest bez obecności rodzica.
ADOS-2 stanowi element kompleksowej diagnozy w kierunku ASD i interpretowany jest w połączeniu z wywiadem rozwojowym oraz innymi narzędziami diagnostycznymi. Razem z wywiadem ADI-R stanowi złoty standard w diagnozie spektrum autyzmu.
Badanie przeprowadzane jest przez diagnostów posiadających certyfikację do stosowania narzędzia ADOS-2.
Ustrukturyzowany wywiad kliniczny w kierunku spektrum autyzmu (ASD)
ACIA jest standaryzowanym wywiadem klinicznym przeznaczonym do diagnozy spektrum autyzmu (ASD) u młodzieży od 16. roku życia oraz osób dorosłych.
Narzędzie oparte jest na kryteriach diagnostycznych klasyfikacji DSM-5 i stanowi element pogłębionej diagnostyki w kierunku ASD.
Proces badania w Poradni Medir
W poradni dostępne są dwa warianty badania:
1. ACIA z informatorem (wariant rekomendowany)
Obejmuje:
- wywiad z osobą badaną (2–3 godziny),
- wywiad z rodzicem lub inną bliską osobą (2–3 godziny).
Spotkania odbywają się w dwóch oddzielnych terminach.
Wywiad z informatorem może zostać przeprowadzony również w formie online.
Udział rodzica lub opiekuna pozwala uwzględnić informacje dotyczące wczesnego rozwoju oraz codziennego funkcjonowania, dlatego ten wariant jest rekomendowany.
2. ACIA bez informatora
Obejmuje jedno spotkanie z osobą badaną (2–3 godziny).
Wariant ten stosowany jest w sytuacjach, gdy udział rodzica lub innego informatora nie jest możliwy lub nie jest wskazany.
Badanie przeprowadzane jest przez diagnostów posiadających kwalifikacje do stosowania narzędzi diagnostycznych w kierunku spektrum autyzmu.
Ustrukturyzowany wywiad rozwojowy w kierunku spektrum autyzmu (ASD)
ADI-R jest standaryzowanym, półustrukturyzowanym wywiadem klinicznym służącym do pogłębionej oceny rozwoju dziecka w kierunku spektrum autyzmu (ASD).
Wywiad przeprowadzany jest z rodzicem lub opiekunem, który zna historię rozwoju dziecka od wczesnego dzieciństwa. Badanie nie polega na rozmowie z dzieckiem, lecz
na szczegółowym wywiadzie dotyczącym jego funkcjonowania w pierwszych latach życia.
Narzędzie może być stosowane niezależnie od wieku dziecka, pod warunkiem że jego wiek umysłowy wynosi co najmniej 24 miesiące.
Przebieg badania w Poradni Medir
Wywiad trwa od 2 do 3 godzin i obejmuje szczegółowe pytania dotyczące m.in.:
- przebiegu ciąży i porodu,
- wczesnego rozwoju ruchowego i mowy,
- sposobu komunikowania się,
- relacji społecznych i zabawy,
- zachowań charakterystycznych dla ASD w wieku przedszkolnym.
Rodzic lub opiekun proszony jest o wcześniejsze wypełnienie formularza wstępnego oraz – w miarę możliwości – o przygotowanie dokumentacji (np. opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej, informacji ze szkoły lub przedszkola, dokumentacji medycznej).
Wywiad stanowi element kompleksowej diagnozy w kierunku ASD i interpretowany jest w połączeniu z innymi narzędziami diagnostycznymi. Razem z ADOS-2 stanowi złoty standard w diagnozie spektrum autyzmu.
Badanie przeprowadzane jest przez diagnostów posiadających kwalifikacje do stosowania narzędzia ADI-R.
Diagnoza spektrum autyzmu (ASD) – zespół diagnostyczny
Jedną z dostępnych w naszej poradni form diagnozy spektrum autyzmu (ASD) u dzieci i młodzieży jest proces prowadzony przez zespół diagnostyczny, w skład którego wchodzi dwóch specjalistów (psycholog i neurologopeda lub dwóch psychologów).
Proces ma charakter opisowy, kontekstowy i wieloaspektowy. Obejmuje analizę funkcjonowania dziecka w różnych obszarach życia – w relacjach, komunikacji, zachowaniu oraz codziennym funkcjonowaniu.
Przebieg procesu diagnostycznego w Poradni Medir
- Obserwacja i rozmowa z dzieckiem (ok. 1–1,5 godziny)
Spotkanie obejmuje obserwację zachowania dziecka oraz aktywność dostosowaną do jego wieku i możliwości. - Wywiad z rodzicem lub opiekunem (ok. 1 godziny)
Równolegle prowadzony jest szczegółowy wywiad dotyczący rozwoju i codziennego funkcjonowania dziecka. Wywiad przeprowadza drugi diagnosta. W przypadku młodszych dzieci (do ok. 4. roku życia) wywiad często odbywa się w tym samym gabinecie. - Analiza dokumentacji
Zespół analizuje dostarczoną dokumentację (np. opinie z poradni, szkoły, dokumentację medyczną). W przypadku młodszych dzieci pomocne mogą być również nagrania przedstawiające codzienne funkcjonowanie. - Omówienie procesu przez zespół diagnostyczny
Specjaliści wspólnie analizują zebrane informacje i formułują wnioski. - Przygotowanie opinii
Proces kończy się opracowaniem opinii wraz z rekomendacjami.
Ważna informacja
Udział rodzica lub opiekuna oraz dostarczenie dokumentacji pozwalają na pełniejsze zrozumienie funkcjonowania dziecka i zwiększają trafność diagnozy.
Psychologiczno-funkcjonalna
Konsultacja diagnostyczna dziecka z oceną funkcjonowania
Konsultacja diagnostyczna z oceną funkcjonowania (diagnoza funkcjonalna) jest pogłębionym spotkaniem psychologicznym, którego celem jest ocena sposobu funkcjonowania dziecka w codziennych sytuacjach. Może stanowić samodzielną formę oceny lub element szerszego procesu diagnostycznego.
Badanie koncentruje się na analizie obszarów takich jak funkcjonowanie emocjonalne, zachowanie, relacje społeczne oraz radzenie sobie z wymaganiami rozwojowymi i edukacyjnymi.
Przebieg konsultacji
Spotkanie ma charakter kompleksowy i obejmuje:
1. Wywiad z rodzicem lub opiekunem
Dotyczy rozwoju dziecka, zgłaszanych trudności oraz funkcjonowania w domu, przedszkolu lub szkole.
2. Rozmowę z dzieckiem
Dostosowaną do jego wieku, możliwości oraz poziomu rozwoju.
3. Obserwację kliniczną
Prowadzoną podczas swobodnej aktywności oraz wykonywania zadań (np. gry, ćwiczenia).
4. Próby sytuacyjne
Umożliwiające ocenę reakcji dziecka w sytuacjach wymagających regulacji emocji i zachowania (np. frustracja, zmiana zasad, konieczność oczekiwania).
Zakres oceny
W trakcie konsultacji analizowane są m.in.:
· koncentracja uwagi i wytrwałość w działaniu,
· regulacja emocji,
· impulsywność i poziom aktywności,
· kompetencje społeczne i sposób nawiązywania relacji,
· reakcje na trudności i sytuacje wymagające wysiłku,
· mocne strony i zasoby dziecka.